Музей судлалын мэргэжил арга зүйн төвийн товч танилцуулга
Монголын Үндэсний Түүхийн музейг эрдэм шинжилгээ-судалгааны болон улс, аймаг  орон нутгийн музейнүүдийг мэргэжил –арга зүйн удирдлага мэдээллээр хангах үүрэг бүхий Монголын Үндэсний Музей болгон өргөтгөх тухай Монгол Улсын Засгийн газрын 2008 оны IV сарын 9-ны 129 дүгээр тогтоол, БСШУ-ны  сайдын 2008 оны Y сарын  02-ны өдрийн 230 дугаар тушаалын хоёрдугаар хавсралтаар батлагдсан музейн дүрэм ба бүтцийн дагуу байгуулагдсан Мэргэжил арга зүйн албыг Соёл спорт аялал жуулчлалын сайдын 2014 оны X сарын 2 –ны өдрийн Б/18 тоот тушаалаар батлагдсан музейн дүрэм ба бүтцээр Музей судлалын мэргэжил арга зүйн төв гэж нэрлэсэн.

Үйл ажиллагааны үндсэн чиглэл

Монголын Үндэсний Музейн захирлын 2015 оны I сарын 14-ны өдрийн 05  тушаалаар батлагдсан төвийн журмын  дагуу музей судлал болон сургалтын үндсэн чиглэлийн дагуу үйл ажиллагаа явуулж байна. 

Музей судлалын үйл ажиллагааны хүрээнд музейн холбогдолтой хууль дүрэм журам, арга зүйн ном материалын сан бүрдүүлэн мэдээлэл өгөх, мэргэжил арга зүйн зөвлөгөө туслалцаа үзүүлэх, музейнүүдийн шинэчлэн дэглэлтийг хийх, “Музей судлал” эрдэм шинжилгээний сэтгүүл гаргах,   гарын авлага, зөвлөмж боловсруулан хэвлүүлэх, музейн чуулган, хурал семинар хэлэлцүүлэг зохион байгуулах, олон улсын хуралд илтгэл хэлэлцүүлэх зэргээр Монголд музей судлалыг хөгжүүлэх, музейн ажлын арга зүйг боловсронгуй болгоход хувь нэмрээ оруулж байна. Мөн Монголын үндэсний музейн тодорхой зорилтыг хэрэгжүүлэх, дүрэм журам боловсруулах, гадаадын тэтгэлгээр төсөл хэрэгжүүлэх, гадаад дотоодын үзэсгэлэн зохион байгуулах зэрэг ажлыг гүйцэтгэж байна.

Музейн ажилтнуудыг хөгжүүлж, мэргэжлийн чадамжийг дээшлүүлэхэд чиглэсэн сургалтыг хот хөдөөд зохион байгуулж байна. Музейн ажлын суурь мэдлэг дадлага олгох, давтан сургалтыг голчлон 2012-2015 оны ЮНЕСКО/Японы Итгэлцлийн сангийн “Монголын музейн тогтвортой хөгжлийн чадавх дээшлүүлэх” төслийн  хүрээнд бэлтгэгдсэн музейн менежментийн үндэсний сургагч, сургалтын ном гарын авлага болон сургалтын танхимд түшиглэн явуулж байна. Монголын Үндэсний музейн ажилтнуудад зориулан аюулгүй байдал, ажлын байрны эрүүл мэнд, үзмэртэй харьцах, музейн ажилтны ёс зүй, үйлчилгээ зэрэг сургалтыг зохион байгуулдаг.

Томоохон ажлууд. 2014-2019 он

Музейн чуулган,  томоохон сургалт

2013, 2014 он. Хөтөч тайлбарлагчийн ур чадвар олгох – I, II. сургалт

2014 он. ЮНЕСКО-ийн төслийн хүрээнд Баруун, Хангайн, Төвийн, Зүүн бүсэд 4-н сургалт зохион байгуулж,  17 сургагч багш 22 музейн ажилтнуудад музейн менежмент, маркетинг олон нийт, музейн аюулгүй байдал, цуглуулгын менежмент сэдвээр сургалт зохион байгуулав.

2015 он. Монголын музейн эрх зүйн орчны талаарх ЮНЕСКО-гийн олон улсын шинжээчдийн дүгнэлт, музейн хуульд өгсөн зөвлөмжийг  хэлэлцүүлэх “Музейн эрх зүйн шинэчлэл” уулзалт

2015 он “Улаанбаатар хотын музейн боловсролын ажилтнуудын чадварыг хөгжүүлэх” сайн дурын ажилтан, австралийн иргэн Венди Морриссонтой хамтарсан цуврал сургалт

2016. III.14-16. Төвийн бүсийн улс, аймгийн музейн “Музейн менежмент” сургалт.

2016. Y.25-26. “Соёлын бүтээлч үйлдвэрлэл музейд” онол арга зүйн сургалт

                    БСШУЯ-ны Соёлын бодлого зохицуулалтын газрын санхүүжилт           

2016. IX.15-18-нд “Музей ба хөгжил чуулган-2016”  Хэнтий аймаг. Хэнтий аймгийн музейг арга зүйн удирдлагаар хангаж хамтран ажилласан. “Соёлын бүтээлч үйлдвэрлэл” сургалт, тэргүүний музейн дэлгүүр шалгаруулсан. 

2017. IX.8-10. “Музей ба хөгжил-2017” чуулган. Монголын Үндэсний Музей, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн газар,  Сэлэнгэ аймгийн музейтэй хамтарсан. Сэлэнгэ аймаг.  Нийгмийн хөгжилд музейн оролцоо” олон улсын эрдэм шинжилгээний бага хурал, удирдах ажилтны уулзалт зөвлөгөөн, Музейн сан хөмрөгт зураасан кодны систем нэвтрүүлэх нь” болон “Музейн нийгмийн харилцааг өргөтгөх асуудал, шийдэл” сургалт.

2018. IV.5. Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл урлагийн газар ба ЮНЕСКО-д хүсэлт тавьж, Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг соёл урлагийн газар, БСШУСЯ, ЮНЕСКО ба Нийслэлийн боловсролын газар ба Монголын Үндэсний музей хамтран Улс аймгийн музейн захирал, боловсролын ажилтан, нийслэлийн ЕБС-ийн багш нарт зориулсан “Музейд суралцахуй” сургалт семинар.

2018, 2019 он   Орон нутаг судлах танхимын үйл ажиллагааг чадавхжуулах” сургалтыг соёлын ажилтнуудын “Хөгжлийн эрин” холбооны санаачлагаар сумдын соёлын төв, орон нутаг судлах танхимын эрхлэгч ажилтнуудад зориулсан сургалт.

2019. IX.12-нд   “Музейн үзмэр, цуглуулгын судалгаа” сургалтыг  Музей судлалын мэргэжил арга зүйн төв эрдэм шинжилгээний төвтэй хамтран  зохион байгуулсан. IX.11-13-нд Монголын Үндэсний музей Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Соёл, урлагийн газартай хамтран  зохион байгуулсан “Музейн хөгжил -2019” чуулган.

Хамтран хэрэгжүүлсэн төсөл.

2012-2015 он. ЮНЕСКО/Японы Итгэлцлийн сан. “Монголын музейн тогтвортой хөгжлийн чадавх дээшлүүлэх” хамтарсан төсөл. ЮНЕСКО-ийн Бээжин дэх төлөөлөгчийн газар, ЮНЕСКО-ийн Монголын Үндэсний Комисс, БСШУСЯ, Занабазарын нэрэмжит Дүрслэх урлагийн музей, Монголын Үндэсний музей,  Олон улсын музейн зөвлөлийн Монголын Үндэсний хороо хамтарсан.

2014-2015 он. АНУ-ын Төрийн Департаментын санxүүжилттэй Америкийн музейн холбооны “Музейг холбоx” олон улсын соёлын солилцооны хөтөлбөрт Монголын Үндэсний Музей, АНУ-ын Дреxэлийн Иx Сургуулийн дэргэдэх Байгалийн Шинжлэх Уxааны Академи хамтран “Хоёр орон дахь уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөлөл өсвөр  үеийнхний нүдээр  Музей судлалын мэргэжил арга зүйн төв ба Боловсрол, олон нийт, маркетингийн алба.  

2014-2016. Япон Улсын  хөгжлийн албан тусламж (ODA- Official Development Aid). Соёлын Ерөнхий буцалтгүй тусламж. Сан хөмрөгийн хадгалалтын төсөл.   “Үндэсний Музейн үзмэрийн хадгалалтыг сайжруулах” төсөл. Музей судлалын мэргэжил арга зүйн төв ба Сан хөмрөгийн алба.

2016 оны 11 дүгээр сараас 2017 он. АНУ-ын Элчин сайдын Соёлын өвийг хамгаалах сангийн тэтгэлэгт  “Монголын үндэсний музейн сан хөмрөгт бүртгэлийн зураасан кодны систем нэвтрүүлэх нь” Америкийн Монгол судлалын төвтэй хамтарсан төсөл. Музей судлалын мэргэжил арга зүйн төв ба Сан хөмрөгийн алба.

Байнгын болон түр үзүүллэг.

2014 он. Социалист Монгол орон. үзмэрийн танхим. Зөвлөх Ц.Лонжид, Д.Дашдулам

2016 он. Д.Сүхбаатарын ойн үзэсгэлэн. Сан хөмрөгийн албатай хамтарсан.

2017. X.6-31. Тува улсын Жар Баатарын нэрэмжит Үндэсний музейн Надя Рушева-гийн гар зургийн хуулбарын үзэсгэлэн. Эрдэм шинжилгээний төв, Боловсрол, олоннийт маркетингийн албатай хамтарсан.

2019. Y. 13-YIII. 11-н хооронд   Халх голын дайны ялалтын 80 жилийн ойд зориулсан “Халхын гол, Ялалтын 80 жил” ОХУ-ын Буриадын БНУ-ын Үндэсний музейн 8 самбар үзмэрийг оролцуулсан тусгай үзэсгэлэнг зохион байгуулахад Боловсрол, олон нийт, маркетингийн алба, Сан хөмрөгийн албатай хамтарсан.

2019 он. “Азийн сүр жавхлан: Азийн соёл иргэншлийн үзэсгэлэн” олон улсын хамтарсан үзэсгэлэн. БНХАУ-ын Үндэсний музей, Хайнан. Өмнөд тэнгисийн музейд БНХАУ-ын урлагийн үзэсгэлэн байгууллагатай хамтарсан.

2019.IX.27-XII.20 “Сарьдгийн хийд” үзэсгэлэн ШУА-ийн Түүх, угсаатны хүрээлэн, Богд хааны ордон музей ба тус музей хамтарсан.

Музейн үзүүллэг дэглэлт

2014 он.   Завхан аймгийн музейн үзүүллэгийн шинэчлэл  Д.Мөнхтогоо, Д.Эрдмаа 

2018 он. Баян -Өлгий аймгийн музейн үзүүллэгийн шинэчлэл.  Д.Мөнхтогоо, Д.Эрдмаа 

2019 он Говь-Алтай аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын 2019.04.18-ний 18-р тогтоол, аймгийн музейн албан хүсэлтийн дагуу Говь -Алтай аймгийн музейд Төр нийгмийн зүтгэлтэн Ц.Дашдоржийн алдрын танхим байгуулав.

Д.Мөнхтогоо, Д.Эрдмаа 

Ном хэвлэл.  2008 оноос

Музейн мэдээлэл. 2008 оноос сэтгүүл, 2016 оноос тус сэтгүүлийн арга зүйн булан.

Музей судлал.Тоmus XVII. Fasc. 1-34 УБ. 2016. ISSN: 2308-5037

Эрхэлсэн Д.Бумаа

Музей судлал. Тоmus XVIII-I. Fasc.1-24.УБ. 2017. ISSN:2523-4412

 Эрхэлсэн Д.Бумаа

 Музей сэтгүүл. Тоmus  XIX-I. Fasc.  УБ. 2018. ISSN 2523-4412.Эрхэлсэн. Д.Бумаа

Музей судлал. Tomus XX-I, Fasc. 1-25. 24.6 х.х ISSN 2523-4412. УБ.2019. Эрхэлсэн Д.Мөнхтогоо

Зөвлөмж

Музейн эд өлгийн зүйлийг хадгалж хамгаалах зөвлөмж. Дугаар 1 . Бэлтгэсэн Б. Мөнхзул, Хянасан Д.Бумаа УБ. 2011.

Музейн үзүүллэг дэглэлтийн зөвлөмж. Дугаар 2. Бэлтгэсэн Г.Гантуяа, хянасан Д.Бумаа УБ. 2011.

Бөс даавуун эд өлгийн зүйлийг дэглэх арга зүй. Дугаар 3. Д.Мөнхтогоо, С.Буянжаргал. Хянан зөвлөсөн Д.Бумаа УБ.2016.

Музейн үзмэрт тулгуурласан боловсролын хөтөлбөр хэрэгжүүлэх  арга зүй (ЕБС-ийн жишээн дээр)  Музейн боловсролын ажилтнуудад зориулсан зөвлөмж. Дугаар 4. Д.Эрдмаа.хянан зөвлөсөн Г.Юмчмаа. УБ.2017.

Музейн үзмэрийн тайлбар танилцуулга. Зөвлөмж. Дугаар 5.УБ. 2018. Д.Бумаа, С.Буянжаргал,  Ред. И.Будбаяр                                                                                                      

                                            Ном товхимол, гарын авлага  

Мөнхтогоо Д, Эрдмаа Д. Музейн сан хөмрөгийн хадгалалт. Гарын авлага.Ред. Д.Цэдмаа, Д.Бумаа. УБ. 2012.

Монголын музейн үүсэл хөгжлөөс. Үзэсгэлэнгийн товхимол. Эмхтгэсэн М.Цэрмаа, Д.Эрдэнэбат, Б.Эрдэнэцэцэг, С.Буянжаргал, Б.Мөнхзул. УБ. 2011.

Монголын музей. Архивын баримтын эмхтгэл./1921-2008/. Монголын үндэсний музей. УБ.2013.   Эрхэлсэн Хатанбатын Мэндсайхан, хянан зөвлөсөн Жүмпэрэлийн Саруулбуян.  

Сургагчийн ном. Музейг эрхлэх нь: Практик гарын авлага. Номын хамт ашиглана. УБ. 2014. Орчуулгын ред. Д.Бумаа, Ж.Наранчимэг. .

Монголын музейн менежмент. Японы Итгэлцлийн сан/ЮНЕСКО-ийн Гарын авлага УБ. Соёмбо принтинг.   2016. 520х  Ред. Д.Сүхбаатар, Д.Бумаа

Бэлтгэсэн Д.Бумаа, М.Цэрмаа

Музейн сан хөмрөгийн хадгалалт

 

Музейн аюулгүй байдал

 

Гар бичмэлүүдийг хадгалж хамгаалах нь

Цуглуулгын эд зүйлсийн баримтжуулалт

 

Гамшгийн эрсдлийн менежмент ба музей

 

Хадгалж буй цуглуулгатай харьцах ажиллагаа