Category Archives: Эрдэм, шинжилгээ

Хэвлэлийн бага хурал

/ September 24, 2018/ 2018 он

Монголын үндэсний музейн судлаачид АНУ, Олон улсын Түрэг академи, Солонгос, БНХАУ-ын эрдэмтэдтэй хамтарсан археологийн судалгааны үр дүнг танилцуулж, хэвлэлийн бага хурал амжилттай зохион байгууллаа.

Монгол-Казахстаны хамтарсан экспидецийн археологийн хээрийн судалгаа

/ May 22, 2018/ 2017 он, Эрдэм, шинжилгээ

Ж.Баярсайхан , Ц.Одбаатар , Ч.Баяндэлгэр , Т.Түвшинжаргал , М.Барс Монгол Казакстаны хамтарсан археологийн хээрийн судалгааны анги 2017 оны 8-р сарын 14-25-ны хооронд Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан сумын нутагт Түрэгийн үеийн дурсгалын судалгаа хийж гүйцэтгэлээ. Судалгааны ажил тандалт судалгаа болон гүймэг хайгуул судалгаа гэсэн 2 үндсэн шаттай хийгдэв. Түүнчлэн зарим сумдын нутгаар Түрэгийн үед хамаарах дурсгалуудыг бүртгэж, баримтжуулах ажлыг гүйцэтгэв. Цаг хугацааны нөхцөл байдлаас шалтгаалан Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан, Баянмөнх, Батширээт, Дархан, Жаргалтхаан, Өмнөдэлгэр, Цэнхэрмандал зэрэг 7 сумын нутагт гүймэг хайгуул судалгааны ажлыг хийж гүйцэтгэлээ. ГҮН БҮРДИЙН ДУРСГАЛ Гүн бүрдийн дурсгалт газар Гүн бүрдийн агаарын зураг Гүнбүрдийн дурсгалт газар анх 1992-1993 Монгол-Японы хамтарсан “Гурван гол” шинжилгээний ангийн тайланд тусгагдсан . 1999, 2006 онд хэвлэгдсэн “Монгол улсын нутаг дахь түүх соёлын дурсгал” лавлах номонд дурдагдсан . 2010 онд хэвлэгдсэн Монгол нутаг дахь түүх соёлын үл хөдлөх дурсгал 1-р дэвтэр Хэнтий аймаг сэдэвчилсэн лавлах номонд хэвлэгдсэн . 2011 онд МҮМ-н “Дэлгэрхаан” төслийн баг дурсгалт газрын хүн чулуун хөшөөд болон тахилгын хавтан чулуудыг хэмжиж, гар зураг, бүрэн тодорхойлолт хийж, тайландаа хэвлүүлжээ . Хэнтий аймгийн Дэлгэрхаан, Баянмөнх сумдын зааг нутаг Гүн бүрд хэмээх жижиг цөөрмийн захаас зүүн тйиш 350 м зайд, N46˚58,279’ E109˚28,912’ цэгийн огтлолцол дээр байрлах, эртний Түрэгийн үед хамаарах намхан шороон далан, гурван ширхэг тахилгын хавтан чулуу, толгой, гар нь хугарсан 2 ширхэг хүн чулуу буйг нутгийхан “Чингисийн гүүн зэл” хэмээн домоглон нэрлэдэг. Эдгээр дурсгалууд нь анхны байрлалаас хөдөлж, эмх замбараагүй болсон бөгөөд 24-30х26-32 м орчим хэмжээтэй дөрвөлжин бололтой шороон далантай. Гүн бүрдийн дурсгалт газрын 3D зураг Гүн бүрдийн өндөршлийн зураг Гүн бүрдийн ургамалжилтын зураг Гүн бүрдийн дурсгалт хаяалбар зураг Хоёр хүн чулууны нэг нь хавтан чулуудын хамт шороон далангийн дотор байгаа бол нөгөөх нь хойд зүгт нэлээд хол зайд дэрсэн дотор байна. Гурван хавтан чулууны хувьд хоёр нь адил хийц, хээ чимэгтэй, үлдсэн нэг нь огт өөр товойлгон сийлсэн хээ чимэгтэй, хийсэн чулуу нь ч өөр байна. Гүнбүрдийн 1-р хүн чулуу: Саарал боржин чулуугаар хийсэн, 81х61х30 см зузаан. Уг хүн чулууны ерөнхий төрх нь завилан суугаа байдалтай бөгөөд баруун гартаа савал барьж энгэртээ нааж, зүүн гараа зүүн өвдгөн дээрээ тавьсан байх ажээ. Дээлийн зах, энгэр, бүс зэрэг тодорхой мэдэгдэх агаад баруун ташаан дээр нь хагас дугуй

Дэлгэрэнгүй