АЙРАГИЙН ГОЗГОРЫН ХҮННҮ, СЯНЬБИЙН ҮЕИЙН ДУРСГАЛЫН СУДАЛГАА

Тус музейгээс хэрэгжүүлдэг археологийн судалгааны нэг бол “Айрагийн гозгор” хэмээх үндэсний төсөл юм. 2014 оноос Монголын Үндэсний Музейн судлаачид Орхон аймгийн Жаргалант /хуучнаар Улаан толгойн САА/ сумын нутаг Айрагийн гозгор хэмээх газарт археологийн судалгаа явуулж байна. Монголын Үндэсний Музейн ЭШТ-ийн дарга, доктор Ц.Одбаатар ахлагчтай судлаачид ажилладаг. Орхон аймгийн ЗДТГ, Боловсрол, соёлын газар, Орхон аймгийн музейн хамт олон уг төслийг дэмжиж, хамтран ажилласаар иржээ.

Тус судалгааны анги Айрагийн гозгорт нарийвчилсан хайгуул хийх явцад нийт 97 булш бүртгэсэн байна. Айрагийн гозгорт 2014-2016 онд нийтдээ 10 булшийг малтан судалсаны үндсэн дээр булшны он цагийг оршуулгын байгууламж, зан үйл, с14-ийн судалгаа болон илэрч буй олдвор хэрэглэгдэхүүнд үндэслэн Хүннүгээс Сяньби рүү шилжих шилжилтийн үе буюу НТ I-II зуунд хамааруулан үзэж байна. Айрагийн гозгор дахь цагираг хэлбэрийн чулуун дараастай жижгэвтэр булшинд хүннүгийн оршуулгатай төстэй шинж давамгайлдаг бол дөрвөлжин чулуун өрлөгтэй, үүдэвч бүхий хөмөгт булш нь Хүннүгийн язгууртны булшуудаас ялгаатай байна. Судалгааны ажил үргэлжилж байгаа бөгөөд булшнаас илэрсэн олон тооны олдвор хэрэглэгдэхүүнээр Монголын Үндэсний Музей болон Орхон аймгийн музейн сан хөмрөгийг тус тус баяжуулжээ. Мөн 2015-2016 онд Орхон аймагт “Айрагийн гозгорын дурсгалууд I, II” хэмээх үзэсгэлэнг зохион байгуулж, нутгийн иргэдэд сурталчилжээ.

Уг төсөлд АНУ-ын Калифорн мужийн Их сургуулийн профессор Кристине Лее, Японы Нара Их сургуулийн сэргээн засварлагчид ажиллаж, палеоантропологи болон олдворын сэргээн засварлалтын ажилд тусалж, хамтран ажиллаж байна.

  • Зураг 1. Айрагийн гозгорын оршуулгын газар